Vedat Demirbağ

Vedat Demirbağ

KRİZ YÖNETİMİ

          Kriz yönetimi;  risk yönetimi, süreç yönetimi vs gibi bir yönetim şeklidir. Kriz yönetimi herhangi bir yöneticinin veya yönetim biriminin beklenmedik durumlar karşısında ortaya çıkabilecek olumsuz durumlara karşı mevcut imkanlar ve eldeki materyaller ile süreci en iyi şekilde atlatmaya çalışmak için uyguladığı yönetimdir.

            Krizi yönetebilmek inçin öncelikle bir krizin var olduğunu gerçeğini kabullenmek gerek. Arkasından Krizin daha yaygınlaşmasına sebep oluşturmak yerine Krizi ortaya çıkaran nedenlerin tespit edilmesi gerekir. Krizin sebeplerinin doğru tespit edilmesi krizin doğru yönetilmesi ile doğru orantılıdır. Krizin doğru tespitinin yapılmaması, zamanında sebeplerinin ortaya çıkarılamaması ve hızlı bir şekilde müdahale edilmemesi durumunda kriz derinleşerek daha etkili bir hale gelebilir. Krizin etkisini azaltmak için zamanında gerekli tedbirler alınmaz ise panik ve kargaşa o oranda artış gösterir. Bu durum hedef kitlelerde güven azalmasına sebep olur. Kriz doğru zamanda tespit edilemez ve uygun yönetim biçimi ile müdahale edilemez ise paydaşlar üzerindeki işbirliği  ve dayanışma duygusu zedelenir. Böylelikle kitleler oluşturulmaya çalışılan algıya göre tutum belirleme arayışına girerler.

            Krizin kökleri ne kadar derinse, etkileri de o kadar büyük olur. Kriz; beklenmedik bir şekilde aniden gelişen, hızlı hareket eden bir süreçtir. Durum iyi analiz edilemezse hasar verir, iyi değerlendirilirse yeni fırsatlara da kapı aralar. Gevşek dokudaki yapılar heyelandan fazlasıyla etkilenirken, parlayıcı ve patlayıcı bir malzeme ile karşılaşan kıvılcımlar da o kadar yıkıcı sonuç ortaya koyarlar.

            Olan biteni en az zararla atlatmanın yolu, muhakeme ve kontrol yeteneğini kaybetmeden rasyonel adımlar atmaktan geçmektedir.

Krizi ortaya çıkaran nedenleri sağlıklı bir şekilde belirlemenin herkesi tatmin edecek sonuçlar ortaya koyması muhtemelken, buna karşılık krizi yayacak adımlar atmak da, belirsizliğin artmasına ve oluşan hasarın giderek büyümesine yol açar.

            Kriz yönetiminde esas olan, olaya süratle müdahale edebilmek ve yürütülecek stratejileri akıllıca belirleyebilmektir.

Hem güncel siyasete hem de günlük yaşamımıza baktığımızda iki türlü krizle karşı karşıya olduğumuzu görürüz. Birincisi aşikar krizler, ikincisi sinsi (smoldering) krizler. Aşikar krizler herkes tarafından bilinir ancak gizli krizler iyi liderlik kapasitesine sahip olanlar tarafından öncülleri ile bilinir ve yönetilir.

Liderlik denildiğinde hep bir grubun varlığı ve ona öncü bir kişinin liderlik yapması olarak kabul edilir. Nöroliderlik denilen yeni “Zihin temelli liderlik” yaklaşımında “herkes liderdir ve kendi içsel potansiyelini iyi yöneten dışsal potansiyeli de iyi yönetir” ilkesi ile hareket eder. Bu sebeple kendimizi yönetmekle dünyayı yönetmenin temel ilkeleri değişmemektedir.

Kriz durumunun üç özelliği:

1-Ani ve beklenmeyen bir durum,    

2-Bu durumun bizi ve örgütsel yapımızı tehdit etmesi,        

3-Zamanın sınırlı ve kısa olması.

Krizde iyi liderlik için üç ana özellik vardır:

1-Gerçekleri ve insanların algılarını aynı anda görebilmek,  

2-Şeffaflık, pozitif niyet ve karşılıklı saygı sonucu inşa edilen güven hissi,          

3-Krize müdahale edebilecek planınızın var olması. 

Kriz yönetiminin 10 temel kuralı

1-Çözüm odaklı ol, sorun odaklı kişi krizi büyütür.  

2-Her durum için bir programın olmalı, her duruma bir mazereti olan kişi gerilimi yükseltir.      

3-Sorumluluk almaktan korkma. Kriz anında “bu benim işim değil” diyen kişi “olaya nasıl yardım ederim” diyen kişiye göre krizi kötü yönetir.    

4-Çözümün sorunun içinde olduğunu gör. Krizi iyi yöneten kişi sorunun içinde çözümü görür. Krizi kötü yöneten kişi çözüm içinde sorunu görür.  

5-En olumsuz durumda bile bir ışık ara. En olumlu durumda bir engel olabildiği gibi en olumsuz durumda da bir çıkış noktası vardır.              

6-Krizi yönetirken zorluklarla imkansızlıkları iyi ayırt et. Krizi iyi yöneten en olumsuz durumda  “Zor olabilir ama mümkün” der. Krizi kötü yöneten kişi “Mümkün ama çok zor” der.            

7-Kriz yönetiminde uzlaşma noktalarını öne çıkar. Krizi iyi yöneten çatışma durumunda uzlaşma noktalarını bulur, krizi kötü yöneten kişi uzlaşma noktasına gelindiğinde bile çatışma noktalarını bulur.  

8-Stres altında iken bile hesaplanabilir risklere girebilirsin. Cesur ol. Fırtına eserken hedefinden vazgeçme ama yavaşlamayı bil. Fırtınada hedefinden hemen vazgeçen “Hiçbir şey yapmama” krizine yol açar çok şey kaybeder. Aşırı özgüven de fırtınada kaybolmaya neden olur.    

9-Öfkeni kontrolü yönetimi birikimin olsun. Öfkeni bastırma ama ertele, sonra dersler çıkarırsın. Öfkesini hemen dışa vuran haklı iken haksız duruma düşebilir. Öfkesini olumlu enerjiye dönüştüren “Dur, düşün, konuş” yapar. Hızlı sorgulama ile gizli hikmeti bulur.

10-Kaçınılmaz krizler de  fırtınalara fırsat ver. Kaptan pilot fırtınalara meydan okumaz ama fırtınaya yakalanmamak için elinden geleni yapar. Fırtına anında ise “Stres var panik yok” der.

 

 

DERLEME,    

Osman ÖZSOY “Kriz Yönetimi”                                                                                                                          

Nevzat TARHAN “Siyaset İş ve Ailede Kriz Yönetmek”

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.