Sebahattin Devecioğlu

Sebahattin Devecioğlu

FUTBOLDA TERÖRÜN PERDE ARKASI

Türk futbolunun marka değerinin yükselişe geçmesi, yayın gelirleri sıralamasında dünyanın altıncı ligi olması ve 2016 yılında yapılacak olan Avrupa futbol şampiyonasına aday olması ile birlikte stadyumlarda yaşanan terör ve şiddet olaylarının tırmanmasının elbette ki birçok nedeni vardır. 2004 yılında ELYADAL (Eleştirel Yaratıcı Düşünme ve Davranış Araştırmaları Laboratuarı) tarafından "Futbolda Şiddet ve Fanatizm" konulu araştırmada onunun derinlemesine incelenmesi ve değerlendirilmesi açısından elde edilen verileri, ülkemizde yaşanan stadyum olayları ışığında yeniden irdelenmesi kanaatimcedir.
Araştırma da Toplam 437 katılımcıdan aldığımız bilgilere göre; her 100 kişiden 18 i sözel, 8 i de fiziksel şiddet uyguladığını, bunun yanı sıra her 100 kişiden 13 ü de kavgaya karıştığını söylüyor. Ayrıca, yine her 100 kişiden 22 si sözel olarak, 9 u da fiziksel olarak şiddete maruz kaldıklarını ileri sürüyorlar. Yaklaşık her 3 futbol seyircisinden 1 inin şu veya bu şeklide şiddete maruz kalması dikkate alınması gereken bir orandır. 
Katılımcılardan futbolda yaşanan şiddet olaylarından hangi kesim ya da kesimleri sorumlu tuttuklarına yönelik ifadelerinde; Şiddet olaylarının sorumlusu olarak ilk sırada yüzde 68.6 yla medya gösterildi, ardından yüzde 63.8 le taraftarlar, yüzde 52.4 le futbol kulüplerinin yönetimleri, yüzde 46.9 la amigolar, yüzde 30.4 le güvenlik güçleri, yüzde 16.7 yle futbol oyuncuları, yüzde 16.5 le hakemler ve yüzde 6.2 yle de teknik kadro sıralandı. 
Futbolda yaşanan şiddet olaylarının nedeni olarak toplam 46 farklı neden belirtiliyor. Katılımcılara göre en önemli neden, Türkiye deki eğitim seviyesi. Katılımcıların yüzde 14.66 sı, Türkiye deki eğitim seviyesinin oldukça düşük olduğunu ve futbolda yaşanan şiddet olaylarının da bu eğitimsizlikten ileri geldiğini öne sürüyorlar. Yüzde 7.92 lik bir oran da, insanların gündelik yaşamlarındaki sıkıntıları ve karşılaştıkları zorluklar nedeniyle deşarj olma ihtiyacı duyduklarını ve bu nedenle futbolda holiganizmin ortaya çıktığını iddia ediyor. Araştırmaya katılan her 100 kişiden 7 si, holiganizmin nedeni olarak kulüp yöneticilerine atıfta bulundu. Bunun yanı sıra, ülkedeki dengesiz gelir dağılımı ve düşük gelir düzeyi de diğer bir neden olarak ortaya çıkıyor. İnsanlar, düşük gelir düzeyi nedeniyle çatışmaların yaşandığını ve yaşanan bu çatışmaların da futbol sahalarına taşındığını ve hatta futbol sahalarının dışına kadar taştığını belirtiyorlar (yüzde 6.16). Kitle psikolojisinin, kendini bir grupla birlikte ifade etmenin ve kendini o grupla özdeşleştirmenin, bununla ilintili olarak pekişen ait olma duygusunun da söz konusu soruna neden olduğunun altı çiziliyor (yüzde 5.92). 
"Futbolda Şiddet ve Fanatizm" konulu araştırmada, 46 farklı nedenin ortaya çıkarılmasının yanı sıra, toplam 36 farklı çözüm önerisi de belirlenmiş. Katılımcıların yüzde 16.67 si, öncelikle medya çalışanlarının, kulüp yöneticilerinin, amigoların, güvenlik görevlilerinin ve futbolcuların bilinçlenmesinin futboldaki şiddet olaylarının önüne geçeceğini iddia ediyorlar. Konuyla ilgili etkin ve caydırıcı yasal önlemlerin alınması ise en çok önem verilen diğer çözüm yolu olarak belirtiliyor. Her 100 kişiden 15 i, konuyla ilgili gerekli yasal düzenlemelerin yapılması gerekliliğini vurguluyor. Futbolda şiddet olaylarının nedeni olarak görülen eğitim seviyesinin yükseltilmesine yönelik çalışmaların da sorunun çözümünde etkin bir rol oynayacağı (yüzde 12.44), bunun yanı sıra toplumun genelinin bilinç seviyesinde olacak bir artışın da çözüm getirebileceği belirtiliyor (yüzde 7.28). Tüm bunların yanı sıra sporun bir kavga konusu olmadığının vurgulanması, kulüp yöneticilerinin kışkırtmalarına engel olmak, medya aracılığıyla halkı eğitmek, ekonomik durumun düzeltilmesi, spor eğitimi gibi maddeler de, katılımcıların çözüm önerileri arasında. Bütün bu önlem önerilerine rağmen, hatta belki de bu öneriler inat, holiganizmin bir yaşam tarzı olduğunu ve bu nedenle engellenmesinin imkansızlığını düşünen insanların sayısı hiç de az değil (yüzde 4.46). 
ELYADAL araştırmacılarının “Herhangi bir insan davranışını tek bir değişkenle açıklamak mümkün değildir ancak insan olmaya dair bilgilerimizi, diğer bir ifadeyle yaşam motivasyonumuzu göz önüne aldığımızda fanatizmin, holigan davranışlarının ve futbol terörünün olası nedenleri hakkında fikir yürütme şansımız oluyor. Son yıllarda deneysel sosyal psikoloji alanında onlarca araştırmacı tarafından sınanan Terör Yönetimi Kuramı (TYK), futboldaki şiddetin anlaşılması açısından bir başlangıç noktası olabilir” şeklindeki önermeleri son yıllarda ülkemizde yaşanan futbol da ki terör olaylarına çözüm üretebilir niteliktedir. 
Kaynak;
Yeniçeri, Z. ve Kökdemir, D. (2004). Tencere dibin kara. Radikal İki, 419, 7
Kökdemir, D. ve Yeniçeri, Z. (25 Kasım 2004). Futbol terörü ve terör yönetimi: Radikal, 11. 
http://www.elyadal.org/arge/tmt_futbol.htm

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.