Sebahattin Devecioğlu

Sebahattin Devecioğlu

FUTBOLDA SİVİL TOPLUM YAKLAŞIMI

Türkiye’de sivil toplum kuruluşları (STK) olarak adlandırılan kuruluşlar dışarıda genellikle Non Gouvernemental Organization (NGO) Public Volontary Organizations (PVO) olarak nitelendirilmektedir. Sivil toplum kavramı Rönesans çağında “doğal toplumun” karşıtı olan “örgütlü, rasyonel toplum” anlamında kullanılarak ve rasyonel ve örgütlü oluşu ve “sivil toplum”, devlet tarafından düzenlenmiş bir “sosyal düzen” anlamında kullanılmıştır. 
21. yüzyıla girerken teknolojik gelişmeler, internet, e-devlet ve demokrasi gibi yenilikler ve artan coğrafi hareketlilik ile birlikte, bilgi toplumu çağı başlamıştır. Sivil toplum, artık çağdaş uygarlığın temelini oluşturan bir çerçevede gelişmesini sürdürmektedir. Yasal mevzuat ortamı, toplumsal bilinç, siyaset dünyası ile karşılıklı etkileşim, siyasi saydamlık, iletişim ve örgütlenme kolaylıkları gibi farklı boyutlarda, uygarlığımızın demokrasi serüveninde yepyeni bir çağ başlamıştır.
Bir toplumun ekonomik, sosyal ve demokratik gelişmesi, o toplumun bireylerinin kendi sorunlarını çözümüne yönelik faaliyetlere gönüllü olarak katılma düzeyleriyle yakından ilgilidir. Üçüncü sektör olarak da adlandırılan sivil toplum kuruluşları en eski dönemlerden beri toplumda varolan sorunlara çabuk ve etkili çözümler üretebilmek, kendi içinde ve dışında diğer gruplara ulaşabilmek için güç birlikleri oluşturma çabasına girmişlerdir. Sivil toplum kuruluşları, devletin, kamu sektörünün yetersiz kaldığı alanlarda, topluma hizmet götürmek amacıyla ortak hedefe yönelmiş insanlar tarafından kurulan ve kâr amacı gütmeyen yapılar olarak tanımlanmaktadır.
Kavramsal ve fonksiyonel olarak, sivil toplum kuruluşları tanımı çerçevesine; toplumun bünyesinden çıkmış, kamu yararı gözeten, devletin politikalarını benimsemiş, amaç ve hedefleri olan, spor kulüplerini de eklemek yanlış olmayacaktır. Çünkü; Spor kulüpleri toplumsal çevreden bir takım girdileri alıp işleyerek enerjiye dönüştüren ve sonuçta yine çevreye veren açık sistemlerdir. Toplumsal yaşantıda insanların sportif etkinlik ve hizmet beklentileri, önemli ölçüde ‘spordaki temel örgütlenme birimleri olan spor kulüplerinden’ karşılanmaktadır. Spor kulüpleri de sivil toplum kuruluşları gibi insanların bir amaç ve hedef etrafında toplandığı, toplumun sosyal kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarına cevap verecek nitelikler taşıyan, insanların toplumsallaşmasında ve sosyalleşmesinde çok önemli bir yere sahip olan özellikler taşımaktadır. Toplumsal anlamda birçok fonksiyona sahip olan spor kulüplerinin de sivil toplum kuruluşları gibi algılanması, onları toplumsal anlamda güçlendirip, geliştirerek sosyal problemlerin çözümüne katkıda bulunacaktır.
Sporun yönetim ve organizasyon yapısı incelendiğinde, sporun toplum, devlet, siyaset, ekonomi gibi temel unsurlarla birlikte hareket ettiği onlardan etkilendiği ve onları etkilediği de görülmektedir. Sivil örgütlenme modelleri olan spor kulüplerinin tamamen toplumun kendi öz değerlerinden oluşmasına rağmen, maalesef günümüz toplumlarında farklı birçok amaçlarda, araç olarak kullanıldığı da görülmüştür. Farklı amaçlar etrafında toplanan bir takım kişi ve guruplar, kurum ve kuruluşlar, spor kulüplerinde yuvalanarak, sporun amaçlarından uzak, kendi amaçları doğrultusunda sporu bir araç olarak kullanmışlardır.. Spor dünyası bu uygulamalarının örnekleri ile doludur. Özellikle gerek profesyonel gerekse amatör futbol faaliyeti gösteren birçok spor kulübünün amaçları; sporun sevgi, kardeşlik, barış gibi temel ilkelerinden uzaklaşarak, sivil toplum geleneğinden kopartılmış ve tanımlanması mümkün olmayan ilişkiler yumağı ile örülmeye başlamıştır. Futbolun ticarileşen yüzü ile kâr amacı güden modellere dönüşmesi, önümüzdeki yüzyılda birçok tartışmayı da beraberinde getirecektir. Futbolun gelişmesi, sevilmesi ve yaygınlaştırılması için onun gerçek sahibi olan toplumlara yeniden iade edilmesi gerekmektedir. Sivil tolumdan uzaklaşan birçok yapı, günümüz anlayışlarına ters düşmekte ve gittikçe önemini kaybetmektedir. Futbolda tartışılan konuların temelinde bu problem yatmaktadır. 

KAYNAK 
1- Fikret Başkaya, Sivil Toplum ve Sivil Toplum Kuruluşları (STK) Söylemi
2- Bahadır Kaleağası, Devlet-Sivil Toplum İlişkisi
3- M. Atilla Öner,Üçüncü Sektör = Sivil Toplum
4-S.Devecioğlu, B.Çoban, Spor Kulüplerinin Sivil Toplum Örgütü Olarak Toplumsal İşlevi, Siyaset ve Toplum Dergisi ,s. 181-191, Sayı 3, Yaz 2005

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.