Sebahattin Devecioğlu

Sebahattin Devecioğlu

FUTBOLDA EKONOMİK KRİZ

Küreselleşme, ekonomik, siyasi, sosyal ve kültürel alanlarda bazı ortak değerlerin yerel ve ulusal sınırları aşarak dünya çapında yayılmasını ifade etmektedir. Ekonomik alanda hem gelişmiş, hem de gelişmekte olan ülkelerde benimsenen ekonomik sistem ve buna bağlı olarak uygulanan ekonomi politikaları giderek benzerlik göstermektedir. 
Siyasal, ekonomik ve yönetim sistemlerindeki gelişmeler ve değişimler tüm birey ve kurumları etkilemek de ve ilgilendirmektedir. Spor ; örgüt ve organizasyon şekli ile tüm siyasal ve ekonomik sistemlerin en önemli aktörlerinden biri olarak varlığını sürdürmektedir. 
Dünyada yaşanan son ekonomik kriz gittikçe derinleşerek bir sarmala dönüşmektedir. Toplumsal yaşamın tüm evrelerini etkileyen kriz, mal ve hizmet üretimi, tüketimi ve paylaşımını da etkilemektedir. Spor ekonomisine ilişkin son göstergeler hiç de iç açıcı görülmemektedir. Spor organizasyonları, spor kurumları, federasyonlar, kulüpler, sporcular, spor severler, spor işletmeleri, spor üreticileri ve tüketicileri bu ekonomik krizin zararlarına ilişkin yeni stratejiler geliştirmek durumundadırlar. 
ABD’de dev bankaları art arda devirerek Avrupa’ya sıçrayan kriz 250 milyar dolarlık dünya futbol endüstrisini de tehdit ettiği ifade edilerek ; Avrupa’yı saran krizin 250 milyar dolarlık dünya futbol endüstrisini de etkileyeceğini belirten UEFA “Kulüpler yaptıkları harcamalara dikkat etsin ve mali açıdan şeffaf olsun. Her sektör gibi futbol endüstrisi de bu krizden etkilenecek” dedi. 
Özellikle transfer sezonu dönemlerinde önemli finans kuruluşları tarafından desteklenen futbol kulüplerinin harcamalarına dikkat etmesi gerektiği çağrısında bulunan UEFA “Dünyayı saran finansal kriz futbolu da etkileyecektir. Bunun sonuçlarının çok ağır olmaması için herkesin şeffaf çalışması gerekiyor. Kulüpler harcamalarına dikkat etsin” uyarısı yaptı
“Dünyada banka krizinden en büyük darbeyi alan ve en zengin ülkeler arasında sayılan İzlanda’nın milli futbol takımı teknik direktörü Eyjolfur Sverrisson, Hollanda ile yaptıkları maç sonrası ATM’den para çekmek istedi, ancak banka para vermeyince parasız kaldı. Eyjolfur Sverrisson, bu duruma anlayış gösterdiğini, ancak parasız ortada kalmanın da güzel bir şey olmadığını” dile getirdi. 
Zengin patronlarca finanse edilmeyen ve krizin olumsuz etkisini hisseden, özellikle İngiltere`nin başını çektiği bazı Avrupa kulüpleri, en fazla sponsorluk ve bilet satışlarındaki düşüşler gibi konularda problem yaşadığı ifade edilmektedir. İngiltere Futbol Federasyonu Başkanı David Triesman, İngiltere Premier Lig kulüplerinin toplam borç miktarının 3 milyar pound (5.23 milyar dolar) olduğunu belirtirken, İngiltere Premier Lig Başkanı Richard Scudamore, ay başında yaptığı açıklamada, küresel mali krize rağmen, futbolun sürdürebilir bir yapısı olduğunu iddia etti. Avrupa futbolunun yönetim organı UEFA`nın Genel Sekreteri David Taylor ise Chelsea`nin düzenlediği, Futbolda Liderler Konferansı`nda yaptığı konuşmada, yüklü miktarda borç altında olan Avrupa kulüplerini, “Borçlarını ödeyemeyen kulüpler, nihai yaptırımlarla karşı karşıya kalacak” şeklinde uyarmış, bu kulüplerin uluslararası turnuvalardan çıkarılabileceğini ifade etmişti. Manchester United`ın, sigorta şirketi American International Group (AIG) ile yaptığı 56.5 milyon poundluk rekor sponsorluk anlaşmasının geleceği hala merak konusu iken, West Ham United, tur operatörü XL Leisure Group`un iflasıyla forma sponsoru ile yollarını ayırarak, 5 milyon poundluk gelirine veda ettiği ifade edilmektedir.. XL Leisure Group`un logosunu formalardan söken kulüp, taraftar formalarının da satışını durdurduğu, İngiltere Birinci Futbol Ligi(The Championship) kulüplerinden West Bromwich Albion da sponsor firması Deutsche Telekom`s T-Mobile`un, Newcastle United ise Northern Rock Bank`ın yerine hala bir forma sponsoru bulamadığı İtalya`nın 6. büyük kulübü Lazio da forma sponsorunu kaybeden bir başka kulüp olduğu Futbol kulüplerinin sıkıntıları, sponsorlarla sınırlı kalmadığını aynı zamanda İngiliz kulübü Liverpool, kriz nedeniyle 60 bin koltuklu yeni stadın yapımını ertelerken, İtalya`dan Juventus da Stadio Delle Alpi`nin bitmek bilmeyen inşaatını tamamlamayı ümit ettiklerini ifade etmektedirler. 
İspanya 2. Futbol Ligi kulüplerinde ciddi ekonomik kriz yaşanırken, borcunu ödeyemeyeceklerini açıklayan 7 kulübün bir alt lige düşme tehlikesi bulunduğu bildirilmiştir. Kulüplerden bazıları yasayı kullanıp iflas ettiğini açıklayarak, borçlarını ödememe yolunu aramaya çalıştıkları da ifade edilmektedir. 
Almanya da 2007-2008 sezonunda ara transferde 47.89 milyon avroluk harcama yapılırken, bu sezon sadece 21.1 milyon avro harcandı. Fransa da geçen sezon kış sezonunda transferlere 35.75 milyon avro harcanırken, bu sezon bu rakam 17.7 ye kadar düştü. Belçika nın uluslararası futbol pazarında sporcu transferi yapan Paul Jourant, ekonomik krizin her yerde kendini gösterdiğini belirterek, Kısa süre öncesine kadar Rusya ile sık sık iş yapıyordum. Geçen sezon Portekiz asıllı Danni, 30 milyon avroya Moskova dan Zenit Saint Petersburg a transfer olmuştu. Şimdi bu tür bir transfer mümkün değil dedi. Rusya da bir çok kulübün Roman Abramovich gibi milyarderler tarafından finanse edildiğini ifade eden Jourant, kulüplerin artık futbolcuları satın almak yerine kiralamayı tercih ettiklerini söyledi.
Kriz Türkiyede de kendisini gösterdi 2.Lig B kategorisi 3. Grup ta mücadele eden Erzurumspor, Trabzon Karadenizspor Maç sonrasında da ev sahibi takım oyuncuları, üzerinde ‘Bizden bu kadar’ yazılı pankartı açtı. Karşılaşma sonrası kaptan Emin, Aykan ve Umut, gönüllü olarak tek bir kuruş almadan ilk yarı sonuna kadar mücadele ettiklerini belirterek, yaşanan ilgisizlik karşısında ikinci yarı maçlarına çıkmayacaklarını söyledi. Yaşananların üzüntü verici olduğunu dile getiren futbolculardan Savaş Turan, “Bizden bu kadar. Artık Erzurumspor defteri kapanmıştır. Bugüne kadar cebimizden para harcayıp maçlara çıktık” dedi.
Kaynaklar
1. S.Devecioğlu, “Sporun Ekonomik Boyutu” Standart Dergi T.S.E., Yıl 43, Sayı, 511, Temmuz, 2004
2. S.Devecioğlu,“Spor Organizasyonlarında Kriz Yönetimi”BedenEğt ve Sporda Sos.Alanlar Kongresi, 2003,Ankara 
3. http://www.haberx.com/Spor-Haberleri/Ekim-2008/Izlanda-Teknik-Direktoru-parasiz-kaldi.aspx 
. 4. http://www.haberler.com/ekonomik-kriz-futbolu-da-etkiledi-haberi-yorumlari/
5. http://www.nethaber.com/Spor/70372/Ispanya-2-Futbol-Ligi-kuluplerinde-ciddi-ekonomik
6. S.Devecioğlu, Futbol’da Ekonomik Kriz Sarmalı , III. Ulusal Futbol Ve Bilim Kongresi, 2009, Antalya
7. http://www.yorumla.net/dunyada-futbol/631638-kriz-futbolu-da-vurdu.html

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.