Sebahattin Devecioğlu

Sebahattin Devecioğlu

FUTBOLDA EKONOMİ YÖNETİMİ

Yeni futbol ekonomisi, küreselleşmenin de verdiği ivmeyle, sahadaki oyun anlayışına, takımın ruhuna, ve spor ahlakına doğrudan etki etmektedir. Artık ideal seyircinin yerini, şarkılar söyleyip çırpınan alt gelir grubuna mensup avam takımı değil, stadyum localarına kurulan VIP’ler almaktadır. Endüstriyel bir iş koluna dönüşen günümüz futbolunda, Sponsorların, firmaların ya da kişisel ortaklıkların yıllık olarak kiraladığı bu geniş ve konforlu bölmeler, kulüpler açısından önemli bir gelir kaynağı haline gelmiş; tam da bu anlamda geleneksel futbol seyircisi, gelişen yeni futbol ekonomisinin bir gereği olarak yerini müşteri-seyirci profiline bırakmıştır. Yani futbol seyircisi, birer müşteri haline dönüştürülmüştür. Bu profil içinde yer alan en iyi müşterilerin de, yıllık gelirlerinin dişe dokunur bir kısmını, bu işe ayıranlardan oluştuğunu gözlemlemekteyiz. Kısaca orta ve üst gelir grubu olarak nitelendirebileceğimiz bu seyirci profili, futbolun uluslararası patronu olan UEFA ve FIFA’nın olduğu kadar diğer lokal federasyon ve kulüplerin de müşteri edinmeye çalıştığı önemli bir segmenti oluşturmaktadır. Artık stadyumdaki taraftar sayısından çok, onların gelir düzeyi daha önemli hale gelmiştir. 
Başta İngiltere olmak üzere, Avrupa’nın birçok ülkesinde borsalarda işlem gören futbol kulüplerinin şirketleri yatırımcılara kazanç sağlamaktadır. Dünya’da Şirketleşme ve Halka Arz çalışmaları, Futbolcu transfer ücretleri ile birlikte genel giderleri artan kulüpler, gelirlerini artırmak için alternatif kaynak arayışına girmektedirler. Şirketleşme ve halka arz bu arayışın doğal bir sonucu olarak doğmuş ve kısa sürede bütün dünyadaki kulüpler arasında yaygınlık kazanmıştır. Transfer ücretlerinin astronomik rakamlara ulaştığı dünya futbol pazarında rekabet edebilecek finansal imkanlara ve esnek yapıya ancak şirketleşme ve halka arz ile ulaşmak mümkün gözükmektedir. Şirketleşme ile, futbol kulüpleri profesyonel yönetimlere kavuşmuş ve etkin bir şekilde gelir kaynaklarını çoğaltmışlardır. Gelirlerin çeşitlenmesi ve artırılması için gerekli olan futbol takımının iyileştirilmesi, stadyumların kapasitesinin artırılması gibi yatırımlar da halka arzlar ile finanse edilmiştir. Futbol kulüplerinin şirketleşmesi ve halka arzında diğer sektörlerdeki şirketlerle bir farklılık söz konusu değildir. Şirketleşen futbol kulüpleri gelirlerini, faaliyet ve faaliyet dışı gelirler olarak gruplandırarak ayrıntılı gelir tabloları ve bilançolar oluşturmakta ve bunları yatırımcılara sunmaktadır.
Türkiye’de Spor kulüplerimizin büyük çoğunlu gelirleri ile giderlerini dengeleme güçlüğü içerisinde bulunmakta, müessese kulübü olmayanlar her kongre öncesi büyük mali destek görmektedir. Spor kulüplerimizin mali durumlarının iç açıcı olmayışı, kulüplerimizin kurumlaşamamaları, ilke, tutum, davranış ve yönetim alanlarında sağlam ve olumlu geleneklere sahip olamamalarındandır. Bugün hemen hemen bütün kulüplerimizin tüm gider ve yükleri belirli kişilere kalmıştır. Bunun da ne zamana kadar süreceğini kestirmek mümkün değildir.
Futbol sektöründe pek çok ticari ve sınai alana göre çok daha büyük parasal miktarlarda ticaret ve yatırım söz konusu olmasına rağmen, spor kulüplerinin hala bir dernek statüsünde kalması (ve amatör yöneticiler tarafından geleneksel yaklaşımlarla yönetilmeleri) temel çelişki noktalarını oluşturmaktadır. Bir başka deyişle; futbolun örgütsel yapısı, sektörün finansal yapısına asla uygun değildir. Dolayısıyla futbolda başarıya gidecek yolda atılması gereken ilk adım, örgütsel yapının sektörün gereklerine uygun hale getirilmesidir .
Türk Futbolunun bu anlamda geleneksel yönetim anlayışından uzaklaşarak, sektörün gereklerini yerine getirebilecek, profesyonel bir şirket yapısına kavuşturulması gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Öyleyse yapılması gereken geleneksel kurumsal yapının, futbol sektörünün gereklerini yerine getirebilecek sektörel bir yapıya dönüştürülmesidir. 

Kaynaklar
1-Futbol A.Ş., Christian Authier, Kitap yay., sh.18, ist.,2002
2-http://www.ekolaytatil.com/ipucu.asp?haberid=3943
3-B.O. Miçooğulları,Türk Sporunda Özerkleşme ve Şirketleşme Çalışmaları, Muğla,2001
4-Dorukkaya, Ş. Türkiye’de Futbol Kulüplerinin Şirketleşmesi, Halka Açılması, Finansmanı ve Vergileme, Dünya Yayıncılık, ,1998

Önceki ve Sonraki Yazılar
YAZIYA YORUM KAT
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.